mei 2014

dinsdag 27 mei 2014

Van uitgaven verkeer en vervoer gaat 60% naar infrastructuur

Onderstaande diagram geeft de uitsplitsing van de lastenpost ‘totaal verkeer en vervoer’ weer. Hiervoor is het totaal van alle gemeenten over de periode 2006-2012 genomen. Het blijkt dat ‘Wegen, straten en pleinen’ met bijna 60 procent de grootste kostenpost is voor gemeenten. Ook parkeren en ov zijn hoofdposten in de CBS-statistieken. In onderstaande tekst gaan we verder op deze posten in.

Grafiek 2: Uitsplitsing van de begrote lasten voor verkeer en vervoer (alle gemeenten 2006-2012)

Bron: CBS, bewerking Decisio.


Sterk stedelijke en niet-stedelijke gemeenten betalen relatief veel aan straten en wegen
De post ‘Wegen, straten en pleinen’ bestaat volgens de definitie van het CBS uit ‘de aanleg en het onderhoud van het wegennet met bijbehorende voorzieningen en aanverwante taken’. Het gaat niet alleen om wegen, straten en pleinen, maar ook om bijvoorbeeld bruggen, spoorwegovergangen, verlichting en vergoedingen aan waterschappen voor beheer en onderhoud van wegen.

In tabel 2 zijn de gemiddelde lasten per inwoner uit de begrotingen in de periode 2005-2013 opgenomen. Het valt op dat Boskoop de hoogste lasten per inwoner aan de post ‘Wegen, straten en pleinen’ heeft. Deze hoge lasten worden in Boskoop vooral veroorzaakt door de uitgaven in de laatste drie jaren (980 euro per inwoner in 2012 ten opzichte van 186 in 2008). Dit illustreert dat er moet worden opgepast voor voorbarige conclusies, vermoedelijk is er sprake van een groot infrastructureel project in die jaren. Naast Boskoop staan ook laag stedelijke gemeenten als Vlieland, Schiermonnikoog en Ameland in de top 10. Aan de andere kant valt het op dat ook (zeer) sterk stedelijke gemeenten als Amsterdam, Rotterdam en Zaanstad in de top 10 staan. Gemeenten met gemiddeld de laagste lasten per inwoner zijn over het algemeen matig tot niet stedelijk.


Hoogste Gemeente Gemiddeld lasten in 
€ per inw
Mate van stedelijkheid
  1 Boskoop 532 Weinig stedelijk
  2 Vlieland 330 Niet stedelijk
  3 Amsterdam 311 Zeer sterk stedelijk
  4 Zaanstad 285 Sterk stedelijk
  5 Rotterdam 281 Zeer sterk stedelijk
  6 Schiermonnikoog 272 Niet stedelijk
  7 Lelystad 249 Matig stedelijk
  8 Stadskanaal 244 Weinig stedelijk
  9 Ameland 231 Niet stedelijk
10 Haarlemmermeer 230 Matig stedelijk
Laagste   
396 Dongen   56 Matig stedelijk
397 Grave   52 Weinig stedelijk
398 IJsselstein     45 Sterk stedelijk
399 Menameradiel   43 Niet stedelijk
400 Peel en Maas   43 Weinig stedelijk
401 Zuidplas   36 Matig stedelijk
402 Stichtse Vecht   34 Matig stedelijk
403 Eijsden Margraten   31 Niet stedelijk
404 Bodegraven-Reeuwijk   28 Matig stedelijk
405 Hollands kroon   31 Niet stedelijk
Tabel 2: Top 10 gemeenten met de hoogste en laagste begrote lasten per inwoner aan ‘Wegen, straten en pleinen' gemiddeld over de periode 2005-2013

Bron: CBS, bewerking Decisio.

Als we de lasten per inwoner vergelijken met de mate van stedelijkheid, ontstaat een interessant beeld.

Figuur 1: Mate van stedelijkheid per gemeente



Figuur 2: Lasten op de post ‘Wegen, straten en pleinen’ per gemeente (euro per inwoner)
2005-2013



Bron: CBS, bewerking Decisio.


Grafiek 3: Begrote lasten verkeer en vervoer per inwoner geclusterd naar mate van stedelijkheid 2005-2012

Bron: CBS, bewerking Decisio.

Uit bovenstaande grafiek en kaarten blijkt dat vooral de niet-stedelijke gemeenten (Boskoop, Vlieland en Ameland bijvoorbeeld) en de sterk stedelijke gemeenten (Amsterdam, Zaanstad en Rotterdam bijvoorbeeld) de hoogste gemiddelde lasten per inwoner op de post ‘Wegen, straten en pleinen’ hebben. Vermoedelijk is dit te verklaren doordat de kosten in de verstedelijkte gebieden relatief hoger zijn door ruimtegebrek en intensief gebruik. Voor de niet-stedelijke gebieden geldt daarentegen dat het aantal kilometers weg per inwoner relatief hoog is, waardoor de kosten per inwoner weer stijgen. Voorzichtige conclusie is dat in de matig en weinig stedelijke gebieden de kosten per inwoner van wegaanleg en -onderhoud het laagst zijn.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen