mei 2014

dinsdag 27 mei 2014

Grote steden hebben hoogste parkeerbaten

De post parkeren betreft het autoparkeren, niet het fietsparkeren. Volgens de definitie van het CBS bestaat de post uit de ‘diensten en taken rondom het parkeren, van beleid, het treffen van maatregelen en het handhaven daarvan tot en met het bieden van parkeergelegenheid door middel van parkeervoorzieningen’. Deze post is samengenomen met de post ‘baten parkeerbelasting’, de definitie van deze post is volgens het CBS ‘de opbrengsten van de (belasting)heffingen waarmee het parkeren gereguleerd wordt’.

Een analyse van de baten uit parkeren naar stedelijkheidsgraad levert een duidelijk, maar weinig verrassend beeld op:

Grafiek 4: Jaarlijks begrote baten parkeren per inwoner geclusterd naar mate van stedelijkheid 2005-2013

Bron: CBS + bewerkingen Decisio.

Het verband is duidelijk: hoe stedelijker een gemeente, hoe hoger de parkeerbaten. De verschillen zijn groot: Zeer sterk stedelijke gemeenten hebben gemiddeld € 66,50 per inwoner aan inkomsten terwijl niet-stedelijke gebieden gemiddeld slechts € 3,50 aan parkeerinkomsten per inwoner ontvangen.

Hieronder gaan we nader in op de parkeerbaten per gemeente. Tabel 3 toont een top 16 met gemeenten die de hoogste baten per inwoner uit parkeren hebben. Dit zijn uiteraard vooral sterk stedelijke gemeenten. Daarnaast staat er een aantal gemeenten in de top 16 die veel toeristen trekken, zoals Zandvoort, Valkenburg, Bergen en Noordwijk.

Tabel 3: Top 16 van gemeenten met de hoogste begrote parkeerbaten per inwoner 2005-2013
Top: Gemeente Mate van stedelijkheid Baten per inwoner
  1 Amsterdam Zeer sterk stedelijk 266,8
  2 Zandvoort Matig stedelijk 185,3
  3 Valkenburg aan de Geul Weinig stedelijk 110,0
  4 Rotterdam Zeer sterk stedelijk 102,0
  5 Bergen (NH) Weinig stedelijk   99,2
  6 Noordwijk Matig stedelijk   98,8
  7 Haarlem Zeer sterk stedelijk   93,7
  8 Muiden Niet stedelijk   86,3
  9 ’s-Hertogenbosch Sterk stedelijk   85,8
10 Goes Matig stedelijk   84,8
11 Middelburg (ZL) Sterk stedelijk   82,4
12 Alkmaar Sterk stedelijk   80,2
13 Sluis Niet stedelijk   75,4
14 Harderwijk Matig stedelijk   74,8
15 Harlingen Weinig stedelijk   74,3
16 Utrecht (gemeente) Zeer sterk stedelijk   72,1

Bron: CBS + bewerkingen Decisio.


In figuur 3 zijn de parkeerbaten per gemeente tevens op de kaart van Nederland ingetekend.


Figuur 3: Begrote baten op de post ‘Parkeren’ per gemeente

Bron: CBS, bewerking Decisio.
NB gemeenten die geen inkomsten hebben ingevuld zijn op nul gehouden.


Parkeren is voor 136 gemeenten verliespost 
Naast de opbrengsten hebben de gemeenten natuurlijk ook uitgaven aan parkeren. Het saldo tussen kosten en opbrengsten kan per gemeente flink uiteen lopen. Ter illustratie hebben we in tabel 4 een top 10 'verdieners' en een top 10 van gemeenten die relatief veel toeleggen op parkeren1 opgenomen. Daarnaast is in figuur 4 per gemeente op de kaart van Nederland het parkeersaldo ingetekend. Hieruit blijkt dat een aantal gemeenten verdient aan parkeren, maar dat er ook een aantal gemeenten zijn die er veel op toeleggen. Het gros van de gemeenten heeft een bijna neutraal saldo. In het databestand kunt u zien hoe groot het aandeel is in uw gemeente.

1 Althans, volgens de begroting van de gemeenten. Met verborgen kosten van bijvoorbeeld het ruimtebeslag van straatparkeren is hierbij geen rekening gehouden. Evenmin is hier rekening gehouden met inkomsten uit het gemeentefonds. Dit is een algemene, niet-geoormerkte subsidie vanuit het Rijk.

Tabel 4: Top 10 hoogste en laagste saldo per inwoner in euro's op de post ‘parkeren’, gemiddelde 2005-2013.
Hoogste Gemeente Mate van stedelijkheid Gemiddeld saldo
  1 Valkenburg aan de Geul Weinig stedelijk 77,9
  2 Zandvoort Matig stedelijk 74,7
  3 Noordwijk Matig stedelijk 61,0
  4 Bergen (NH.) Weinig stedelijk 60,9
  5 Sluis Niet stedelijk 40,9
  6 Amsterdam Zeer sterk stedelijk 40,0
  7 Muiden Niet stedelijk 39,4
  8 Hoogeveen Matig stedelijk 34,4
  9 Waalwijk Matig stedelijk 32,4
10 Goes Matig stedelijk 31,6
Laagste            
399 Heerde Weinig stedelijk -6,8
400 Laren (NH.) Weinig stedelijk -8,0
401 Zevenaar Matig stedelijk -8,3
402 Borne Matig stedelijk -9,3
403 Leeuwarden Sterk stedelijk -10,1
404 Leidschendam-Voorburg Zeer sterk stedelijk -11,4
405 Etten-Leur Sterk stedelijk -12,0
406 Nieuwegein Sterk stedelijk -12,0
407 Almere Sterk stedelijk -15,4
408 Papendrecht Sterk stedelijk -24,7

Bron: CBS, bewerking Decisio.

De lijst van verdieners aan parkeren wordt aangevoerd door publiekstrekkers als Valkenburg, Zandvoort, Noordwijk en Bergen. Daarnaast blijkt ook dat Amsterdam, als sterk stedelijk gebied, een positief saldo heeft. De gemeenten Hoogeveen en Waalwijk staan ook in de top 10, hier kunnen we niet direct een verklaring voor geven. De sterk stedelijke gemeenten Papendrecht, Almere, Leeuwarden en Nieuwegein leggen veel toe op parkeren. Een reden hiervoor kan zijn dat deze gemeenten relatief veel parkeergarages hebben, waar te lage inkomsten tegenover staan om de kosten te dekken.


Figuur 4: Parkeersaldo per inwoner per gemeente (euro per jaar)

Bron: CBS, bewerking Decisio.

2 opmerkingen:

  1. Ik denk dat met "sterfelijkheid" bij grafiek 4 toch echt iets anders wordt bedoeld. Verder is dit een prima analyse waarnaar ik graag doorverwijs in de discussies over de dikke winsten die gemeenten maken op betaald parkeren.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Oeps ja, dat moet natuurlijk "stedelijkheid" zijn. Excuus, is meteen aangepast.

      Verwijderen